રાતન ખત્રીરાતનભાઈરાતન એક પ્રખ્યાતકલાત્મકમહત્વના માટીના કલાકારચિત્રકારશિલ્પકાર છે, જે ગુજરાતરાજ્યદેશના કચ્છ વિસ્તારભૂમિપ્રદેશમાં માટલાની અનોખીશાનદારસુંદર કળા માટે ઉખ્યાત જાણીતાપસંદગીના છે. તેમની કામગીરીસર્જનકળામાં પરંપરાવારસોરીતનું અધિકૃતસચોટસ્વચ્છ પાલન દેખાયજળવાયકરાય છે, અને તેઆએ માટલા માટીકૃત્રિમખનીજમાંથી બનાવવામાંતૈયાર કરવામાં ઘડવામાં આવે છે. આદરેકદરેક એક માટલા હસ્તકલાહાથથી બનાવેલોહાથથી ઘડાયેલ છે અને તેમાંતે ઉપરતેમાંના ચિત્રોઆકૃતિઓનકશાઓ ચોક્કસસ્પષ્ટસચોટ વિગતો સાથે દર્શાવવામાંદેખાય છેઉપલબ્ધ છે. ખત્રીખત્રીએરાતનભાઈએ આ કળાને જીવનવારસોપેઢી દર પેઢી ચાલુસુરક્ષિતજાળવી રાખી છે.
રાતન ખત્રી : માટીના કળા ના માસ્ટર
રાતન ખત્રી એ ગુજરાતના મોરબી જિલ્લાના એક જાણીતા માટીની શિલ્પકાર છે. તેઓ માટલા કળા માટે પ્રદેશમાં જાણીતા છે. તેમની કામગીરી માં પ્રાચીન ઝાયકા જોવા મળે છે છે, જે કચ્છની સંસ્કૃતિનો અંશ છે. તેઓ માટી ઘડતર કરીને અદ્ભુત વસ્તુઓ બનાવતા છે .
ગઢ કલામાં રાતનજી ખત્રીનો કળા
રાતન ખત્રી મિટી કલાના એકલા નિષ્ણાત છે, જેમણે એક યુગથી પોતાની રચનાઓ દ્વારા માટી કલાને નવીનીત મહોટા પર પહોંચાડી છે. તેમનો ઢબ અવિનાશી છે, જે દરેક એક નજર ખેંચે છે. ખત્રીજીની , માંથી કે આકાર ધારણ કરે છે, તે આકર્ષક અને જીવંત લાગે છે, જાણે એકલા மாயாજாலம் જ કરાય હોય.
રાતન ખત્રીના માટલા બનાવવાની પ્રક્રિયા
રાતનભાઈ ની માટલા બનાવવાની રીત એક વિશિષ્ટ કળા છે. તે માટીને જાતે ઘડવાની કામગીરી માં ઘણો અનુભવ જરૂરી છે. સૌ પ્રથમ, કાદવ ને નરમ બનાવીને તેને વ્હીલ પર મૂકવામાં આવે છે. ત્યારબાદ, હળવેથી એના રૂપ આપવામાં આવે છે. પછી માટલાને સૂકવવામાં છે અને અનુગામી તબક્કામાં એને ફરીથી એકવાર આકાર આપવામાં આવે છે. અંતે, માટલાને પકવવામાં સકાતી નથી તેની ધ્યાન કરવામાં આવે છે. આમ એકા સુંદર માટલો બને છે.
- લોટ પસંદગી
- વ્હીલ પર આકાર આપવી
- સુકવવાની પ્રક્રિયા
- પુનઃ ઘડતર
- આગ પ્રક્રિયા
માટીનું કલાના પ્રખ્યાત ખત્રી: પરંપરા અને તાજો અભિગમ
ગુજરાત ના ખત્રી સમુદાયે કૂંમળું કલાને નિખાળી છે, જે એક જૂની વારસો છે. આજે પણ, ખત્રીઓ આ કલાને ચાલુ રાખવા માટે પ્રયત્નશીલ છે. તેઓ માટીમાંથી કલાત્મક આકારો બનાવે છે, જે પ્રાદેશિક સંસ્કૃતિનો પ્રતિબિંબ છે. આધુનિકતા સાથે, તેઓ પ્રાચીન માટીની કલાને આધુનિક ratan khatri માધ્યમમાં આપી કરી રહ્યા છે.
કલાકારો દ્વારા બનાવેલા માટીકામ નાં ઉત્પાદનોમાં જયાફત જોવા મળે છે, જેમાં સુશોભનની વસ્તુઓ થી લઈને સંસ્કૃતિ પ્રતિકૃતિઓ સુધીનો સમાવેશ થાય છે. આર્ટ ના આ સ્વરૂપ ને સુરક્ષિત રાખવા માટે, પ્રશાસન દ્વારા વિશેષ સહાય આપવામાં આવી રહ્યા છે.
- માટલા કલામાં તાજું અભિગમ ઉમેરવામાં આવે છે.
- ખત્રી સમુદાયને આર્થિક માટે પ્રોત્સાહન મળે છે.
- વારસો ની જાળવણી થાય છે.
રતન ખત્રીના માટલા: ખરીદવા માટે શ્રેષ્ઠ જગ્યાઓ
રાતન ખત્રી દ્વારા બનાવેલાં માટલાં લેવા માટે, તમારે અમુક ચોક્કસ જગ્યાઓ પર ધ્યાન આપવું જોઈએ. આ માટલાં તેમની ખાસ કલાત્મકતા અને ટકાઉપણું માટે જાણીતા છે. તમે વ્યક્તિગત રીતે ખરીદી કરવા માંગતા હોવ તો, નીચેની જગ્યાઓ ઉપયોગી સાબિત થઈ શકે છે:
- કૃષ્ણમૂર્તિ જેવાં પોટરી હબ: અહીં તમને ઘણી ડિઝાઇનનાં માટલાં મળી રહેશે.
- સ્થાનિક હસ્તકલા મેળાં અને પ્રદર્શનો: આમાં ભાગ લેતા કલાકારો પાસેથી તમે સીધા માટલાં ખરીદી શકો છો.
- ઇ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મ: જેમ કે એમેઝોન અને ઇટાલીયન હેન્ડમેડ વેબસાઇટ્સ પર પણ ઉપલબ્ધ છે.
- અમુક ગેલેરી અને ડિઝાઇન સ્ટોર્સ: જ્યાં તમને અનોખા માટલાં મળી શકે છે.
- રતન ખત્રીના નું વર્કશોપ: જો શક્ય હોય તો, તેમના વર્કશોપની મુલાકાત લઈને તમે માટલાં ખરીદી શકો છો અને તેમની કલા વિશે જાણી શકો છો.
ધ્યાન રાખો કે, મૂળ માટલાં ખરીદવા માટે તમારે જાગ્રત રહેવું જોઈએ.